← Усе людзі
Чалавек · P0062

Анфілоф Селіванаў

У дакументахАнфілоф Селіванаў · Селіванаў Анфілаў · Онфілоф Селіванаў · Селіванаў

Задакументаваны
Жыццё
Нараджэнне не ўстаноўлена — смерць не ўстаноўлена
Месцы
Разанская зямля; Яраслаўскі, Кашынскі, Угліцкі, Цвярскі і Арлоўскі паветы; Руская Поўнач і Паўночная Дзвіна · пожня Крэсцы каля ракі Которасль, Яраслаўскі павет
Крыніцы
2
Занятак
удзельнік суда яраслаўскага цівуна

Імя і сэнс

11

Разбіраем даслоўную форму, патронім, ролю чалавека, час і геаграфію, а таксама асобна адзначаем, што дакумент даказвае і чаго з яго выводзіць нельга.

Літаральны радок
У канцы правай граматы стаіць формула: «А на суде были Гордин соцкой, да Григорей Ярцев, да Мита Галасьев, да Лука Максимов, да Клим Давыдов, да Анфилоф Селиванов» [«А на судзе былі Гордзін соцкі, ды Рыгор Ярцаў, ды Міта Галасьеў, ды Лука Максімаў, ды Клім Давыдаў, ды Анфілоф Селіванаў»]. Анфілоф названы шостым і апошнім чалавекам у пераліку. Гэтае чытанне праверана па факсіміле друкаваных старонак 218—219, а не ўзята толькі з імяннога паказальніка.
Калі ён жыў
Выдаўцы датавалі акт прыблізна 1495—1497 гадамі па ўдзельніках і справаводчых абставінах. Анфілоф быў дарослым чалавекам, здольным прысутнічаць на афіцыйным зямельным судзе, прыкладна за 42—45 гадоў да першага апісання цвярскога Онфілогава. Па пакаленні ён адпавядае часу ўзнікнення ўжо ўсталяванай назвы вёскі.
Дзе ён з'яўляецца
Суд адбываўся ў Яраслаўскім павеце і тычыўся пожні Крэсцы каля ракі Которасль, якую аспрэчвалі ў Спаса-Яраслаўскага манастыра. Дакладнае месца пожні не адноўлена; карта ставіць асцярожны арыенцір каля манастыра, а не выдае яго за двор або зямлю Анфілофа.
Што азначае «на суде были»
Формула пералічвае людзей, якія прысутнічалі пры разглядзе справы. Імянны паказальнік выдання характарызуе Анфілофа як «мужа» на судзе яраслаўскага цівуна — удзельніка судовай працэдуры, магчымага паслуха або засядацеля мясцовай супольнасці. Сам тэкст не называе яго ісцом, адказчыкам, суддзёй, пісцом альбо ўладальнікам спрэчнай пожні.
Ці можна назваць яго селянінам
Не, пакуль нельга. У адрозненне ад Тонкага Онфілогава, якога пісец змясціў у пералік манастырскіх двароў, сацыяльнае становішча Анфілофа Селіванава ў гэтым радку не пададзена. Ён мог належаць да мясцовых землеўладальнікаў, служылых людзей або заможных сялян, але выбар адной версіі без іншага акта быў бы выдумкай.
Як уладкавана яго імя
Анфілоф — асабістае мужчынскае імя; Селіванаў — другое найменне на -ов, найбольш натуральна звязанае з бацькам або старэйшым чалавекам па імені Селіван. Для канца XV стагоддзя гэта яшчэ не абавязкова спадчыннае прозвішча сучаснага тыпу. Літаральнае чытанне магло гучаць як «Анфилоф, Селиванов [сын]».
Чаму форма Анфілоф важная для Онфілогава
Яна паказвае жывы варыянт таго ж рэдкага імяннога гнязда: Анфілоф — Онфілог — Анфілог. Пераходы пачатковага А-/О-, ваганне канцавых -ф/-г і ўстаўка -л-/-лог сустракаюцца пры перадачы незвыклага царкоўнага імя пісцамі і ў гутарковай мове. Супадзенне не даказвае аднаго чалавека, але робіць рэканструкцыю імя з тапоніма значна больш надзейнай.
Параўнанне з Тонкім Онфілогавым
Анфілоф Селіванаў названы асабіста і прыкладна на сорак гадоў раней за Тонкага; Тонкой жа дае форму Онфілогаў, амаль літаральна супадальную з асновай тапоніма, і выводзіць яшчэ аднаго Онфілога папярэдняга пакалення. Першы кандыдат мацнейшы як прамы носьбіт імя патрэбнай эпохі, другі — як дакладнае фанетычнае супадзенне. У абодвух адсутнічае цвярская асабістая сувязь.
Чаму гэта не знойдзены заснавальнік
Дакумент звязвае Анфілофа з судовай падзеяй каля Которасля ў Яраслаўскім павеце, а не з Нікольскім Свечыным, воласцю Хорвач або Цвярскім паветам. У акце няма Онфілогава, Юрлавых і пераходу зямлі. Таму чалавека нельга пераносіць на 170—200 км і абвяшчаць эпонімам толькі з-за рэдкага імя і адпаведнай даты.
Што павысіць яго статус
Патрэбны другі акт, дзе Анфілоф Селіванаў або яго дзеці з'яўляюцца ў Цвярскім павеце, пры Юрлавых, Нікольскім Свечыне альбо ў ланцужку перадачы зямлі. Карысныя таксама дакументы, якія раскрываюць яго імя па бацьку, уладанні і род. Пакуль статус — пацверджаны носьбіт імя і кандыдат для далейшай праверкі, але не заснавальнік.
Дакладная крыніца
АСЭИ [Акты сацыяльна-эканамічнай гісторыі Паўночна-Усходняй Русі]. Т. III. М.: Наука, 1964. Акт № 208, с. 217—219; архіўная легенда выдання: ГКЭ, Яраслаўль, № 3/14751. Поўны том даступны праз Саборную бібліятэку і НЭБ.

Нататкі

Названы каля 1495—1497 гадоў сярод шасці людзей, якія прысутнічалі на судзе яраслаўскага цівуна Афанасія Дурава па спрэчцы пра пожню Крэстцы ля ракі Которасль.

Акт не называе Анфілофа істцом, адказчыкам, суддзёй або землеўладальнікам: формула «на суде были» («на судзе былі») даказвае прысутнасць, але не дазваляе без агаворкі вызначыць яго саслоўе і функцыю.

Анфілоф — асабістае імя; Селіванаў можа быць патранімічным або ўжо ўстойлівым другім найменнем. У крыніцы няма імені па бацьку ў сучаснай трохчасткавай форме.

Гэта самы ранні знойдзены чалавек, асабіста названы блізкай да Онфілога формай імені, і таму важная храналагічная паралель для эпоніма вёскі, якая існавала да 1539/1540 года.

Сувязь з цвярскім Онфілогавам, Нікольскім Свечыным, Юрлавымі або Тонкім Онфілогавым не ўстаноўлена; пераносіць яго біяграфію ў Цвярскі павет па адным імені нельга.

Храналогія

2
01
personal name bearerАрхіўны запісРазанская зямля; Яраслаўскі, Кашынскі, Угліцкі, Цвярскі і Арлоўскі паветы; Руская Поўнач і Паўночная ДзвінаУ дакуменце: Анфілоф Селіванаў
Адкрыць запіс
02
court participantАрхіўны запіспожня Крэсцы каля ракі Которасль, Яраслаўскі паветУ дакуменце: Анфілоф Селіванаў
Адкрыць запіс